‘Eén taaltoets bepaalt nu mijn toekomst’

Toen Lena Sclifos (31) vanuit Spanje naar Nederland verhuisde, was ze op zoek naar rust, stabiliteit en kansen. Die vond ze, via de Summa-opleiding International Engineering. Ze werkte hard, rondde de techniekvakken met succes af en bouwde in no-time een loopbaan op in de Brainportregio. Alleen één ding ontbreekt nog: haar diploma. Lena heeft het vak Nederlands op 3F-niveau nog niet gehaald. En dat drukt zwaar, want zonder dat examen blijft haar mbo-diploma buiten bereik.

Lena groeide op in Spanje, waar ze een achtergrond in de zorg had. “Ik wilde criminologie studeren, maar dat mocht niet vanwege mijn vooropleiding. Het voelde alsof ik telkens tegen een gesloten deur aanliep.” Tijdens een vakantie in Nederland ontmoette ze in 2016 haar toenmalige vriend en besloot ze te emigreren. “In het begin miste ik mijn familie enorm en had ik moeite om te integreren vanwege de taal. Maar ik zag ook mogelijkheden.”

Via haar vriend kwam ze in aanraking met techniek. “Er ging een wereld voor me open. Ik ontdekte dat ik kon bouwen en creëren.” Ze koos voor de toenmalige Engelstalige opleiding Summa International Engineering. “Het voelde meteen goed. Veel praktijk, echte projecten en samenwerking met bedrijven. Dat paste bij mij.”

Tijdens haar studie kreeg Lena de kans om te werken bij Prodrive. Dat bleek de start van een succesvolle carrière. Inmiddels werkt ze als manufacturing engineer bij Wefabricate, midden in de Brainportregio. “Ik ben trots op wat ik bereikt heb. Ik werk met internationale teams en draag bij aan innovatieve projecten. Nederland heeft me rust en stabiliteit gegeven.”

Maar die rust staat nu onder druk. Lena heeft haar mbo-opleiding nooit officieel kunnen afronden, omdat ze het verplichte examen Nederlands op taalniveau 3F nog niet heeft gehaald. Dat niveau is vergelijkbaar met eindexamen havo en is verplicht voor alle mbo-studenten op niveau 4.

De gevolgen zijn groot. Als Lena het examen niet vóór 2028 behaalt, verliest ze haar recht op diplomering en moet ze haar studieschuld bij DUO — die in de tienduizenden euro’s loopt — terugbetalen. “Dat zorgt voor stress”, zegt ze. “Ik heb al mijn andere vakken gehaald, ik werk fulltime in de techniek, ik draag bij aan Brainport, maar één taaltoets bepaalt nu mijn toekomst.”

Ze begrijpt waarom taal belangrijk is, maar ziet ook dat de huidige norm niet altijd past bij de praktijk. “Voor veel internationale mbo-studenten voelt de 3F-taaleis onevenredig zwaar. Na jaren wonen en werken in Nederland merk ik dat ik de Nederlandse taal op dit hoge niveau in mijn dagelijks leven nauwelijks nodig heb. Ik spreek Engels op mijn werk en met mijn vrienden. Ik kan me prima uitdrukken in het Nederlands, de basis beheers ik, maar het motiveert niet om de taaltoets af te ronden als het niveau in de praktijk weinig voorkomt. Ik denk dat het waardevol zou zijn om te kijken of er flexibelere routes kunnen komen, die internationale studenten helpen om te blijven leren en bijdragen aan Nederland.”

Dit contrast is opvallend: Op het hbo en de universiteit (wo) geldt zo’n verplichte taaltoets overigens niet voor internationale studenten; zij kunnen hun hele internationale studie afronden zonder Nederlands op dit niveau te beheersen.

Summa zet zich samen met de MBO Raad en andere mbo-instellingen in voor de zogenoemde omkeerregeling. Die maakt het mogelijk dat buitenlandse studenten, voor wie Nederlands een nieuwe taal is (NT2-studenten), het vak Nederlands kunnen afronden op niveau 2F als zij een andere taal – zoals Engels of Duits – op een hoger niveau afsluiten.

Zo’n regeling voorkomt dat talentvolle internationale studenten in de problemen komen door een taaleis die niet aansluit op hun leef- en werkomgeving. Summa vindt dat beleid geen talent mag blokkeren, zeker niet in een regio als Brainport waar internationale samenwerking en meertaligheid juist de kracht vormen van het mbo en het bedrijfsleven.

Ondanks de druk blijft Lena positief. Ze is opnieuw gestart met Nederlandse lessen bij Summa en bereidt zich voor op het examen. “Ik probeer het te zien als een kans om te groeien. Ik wil hier blijven, werken en misschien ooit mijn eigen bedrijf beginnen. Nederland is mijn thuis geworden, ik wil dat graag zo houden.”